تواضع و فروتنى تواضع به معناى « فرو دانستن خويش و تعظيم ديگران » ، از صفات پسنديده است كه از تعالى و بزرگى روح نشأت مىگيرد و مايهء شرف و مكانت اجتماعى فرد مىگردد . تواضع صفتى است كه خداوند متعال بهترين خلق خود ، يعنى حضرت محمد ( ص ) را به آن امر فرمود : « وَ اخْفِضْ جَناحَكَ لِمَنْ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنين . » « 1 » فروتنى از معرفت ، خداشناسى و توحيد و علم و حكمت نشأت مىگيرد و تكبّر بشر ناشى از جهل و نادانى و غفلت اوست . انبيا و ائمه ( ع ) از آن جهت كه سرچشمه عرفان و علم و معرفت هستند از متواضع‌ترين افراد مىباشند و امام حسين ( ع ) نيز به همين دليل مظهر تواضع و فروتنى ، و در مقابل بندگان شايسته خداى تعالى خاكسار بود . براى اثبات اين مطلب نمونه‌هاى از تواضع آن حضرت ( ع ) را ذكر مىكنيم : حسين بن على ( ع ) با فقرا و درويشان مىنشست و با آنان به گفت و گو مىپرداخت ؛ و اين جمله شريفه را تكرار مىكرد : « انَّ اللَّه لا يُحِبُّ الْمُتَكَبِّرينَ » همانا خدا متكبّران را دوست ندارد . روزى به جمعى از كودكان گذر مىكرد كه در كنار سفره‌اى در حال خوردن نان بودند و از امام ( ع ) تقاضا كردند از غذاى آنان ميل فرمايد . امام ( ع ) دعوت آنان را اجابت نمود . سپس آنها را به منزل خويش برد و طعام و لباس به آنان عنايت كرد و فرمود : اينها از من سخىتر هستند ؛ زيرا همهء موجودى خود را به من بذل كردند و اما من بخشى از آنچه داشتم به ايشان دادم . « 2 » « ابن شهرآشوب » مىنويسد : امام حسين ( ع ) از كوچه‌اى عبور مىكرد عدّه‌اى از مساكين و درويشان را ديد كه دور هم نشسته و غذا مىخورند . وقتى امام ( ع ) را ديدند از او دعوت كردند . حضرت ( ع ) با كمال تواضع در ميان آنها نشست و از اينكه نمىتوانست از غذاى آنها بخورد عذرخواهى نمود و از آنان

--> ( 1 ) - شعراء ( 26 ) ، آيه 215 . و بال و پر خود را براى مؤمنانى كه از تو پيروى مىكنند بگستر . ( 2 ) - مقتل الحسين ( ع ) ، خوارزمى ، ج 1 ، ص 224 .